Waar Martin Heidegger en mijn coaching samenkomen
In deze serie verbind ik filosofie met wat je in jezelf kunt herkennen.
Niet als theorie, maar als iets dat je dagelijks ervaart.
In dit artikel: wat Martin Heidegger’s idee van Dasein laat zien over spanning, aanwezig zijn en waarom je soms het gevoel hebt dat je er niet helemaal bent.
Martin Heidegger is een Duitse filosoof (1889 – 1976) die bekend staat om zijn invloedrijke werk in de existentiële fenomenologie en zijn controversiële betrokkenheid bij het nazisme. Zijn filosofische ideeën hebben veel aandacht gekregen vanwege hun diepgaande impact op de ontwikkeling van de continentale filosofie.
Existentiële fenomenologie
Fenomenologie is een filosofische methode die zich richt op het begrijpen van de betekenis van menselijke ervaringen en percepties. Martin Heidegger betoogde dat fenomenologie zich zou moeten richten op de fundamentele ervaringen die ten grondslag liggen aan onze percepties, in plaats van zich te concentreren op de objecten die we waarnemen. Hij stelde dat onze ervaringen van de wereld altijd gekleurd zijn door onze eigen interpretaties en dat we ons daarom moeten richten op onze eigen manier van waarnemen.
Een belangrijk concept in Heideggers fenomenologie is “Dasein”, wat verwijst naar het menselijk bestaan. Dasein is het bewuste en reflectieve bestaan van de mens en het begrijpen van de menselijke ervaring is volgens Martin Heidegger van cruciaal belang om te begrijpen hoe we betekenis en doel kunnen vinden in ons leven. Martin Heidegger betoogde dat Dasein altijd gericht is op het begrijpen van de wereld om ons heen en ons eigen bestaan binnen die wereld.
Wat is Dasein?
Heidegger gebruikte het woord Dasein voor het menselijk bestaan.
Letterlijk betekent het: er-zijn.
Maar dat “er zijn” is minder vanzelfsprekend dan het klinkt.
Veel mensen zijn er wel, maar voelen zich:
- gespannen
- bezig in hun hoofd
- of voortdurend gericht op de buitenwereld
Alsof ze niet echt aanwezig zijn in zichzelf.
Je bent er, maar niet helemaal
In theorie leef je je leven.
In de praktijk ervaren veel mensen iets anders:
- je denkt veel, maar voelt weinig rust
- je reageert automatisch in plaats van bewust
- je past je aan, terwijl iets in je zegt dat het niet klopt
Je bent er wel,
maar niet helemaal aanwezig in je eigen ervaring.
Wil je beter begrijpen wat er dan in je gebeurt, lees dan ook wat er onder spanning gebeurt in je lichaam.
De ontologie van Martin Heidegger
Een ander belangrijk concept in Martin Heideggers filosofie is “ontologie”, wat de studie is van het Zijn en de aard van het bestaan. Heidegger betoogt dat ontologie de fundamentele basis is van alle filosofie en dat het ons kan helpen om de essentie van de wereld te begrijpen. Martin Heidegger stelt dat de traditionele ontologie zich richt op het begrijpen van objecten in de wereld, maar dat we ons in plaats daarvan zouden moeten richten op het begrijpen van de menselijke ervaring en ons bewustzijn van ons bestaan.
Martin Heidegger’s filosofie heeft invloed gehad op veel andere filosofen en schrijvers, waaronder Jean-Paul Sartre en Jacques Derrida. Zijn nadruk op het begrijpen van de menselijke ervaring en ons bewustzijn van ons bestaan heeft geleid tot nieuwe benaderingen van de fenomenologie en de existentiële filosofie. Heideggers ideeën over het Zijn en ontologie zijn nog steeds van belang voor de hedendaagse filosofie.
Waarom aanwezig zijn zo lastig is
Martin Heidegger stelt dat de mens zich altijd verhoudt tot de wereld.
Dat betekent:
- je bent bezig met verwachtingen
- met hoe je overkomt
- met wat er van je gevraagd wordt
Daardoor verschuift je aandacht naar buiten.
En precies daar verliezen veel mensen het contact met zichzelf.
Niet omdat ze het niet begrijpen,
maar omdat hun systeem continu gericht is op aanpassen en reageren.
Inzicht verandert dit niet vanzelf
Je kunt dit allemaal begrijpen.
Sterker nog: veel mensen die hier tegenaan lopen, hebben er al veel over nagedacht.
En toch verandert er weinig.
Dat komt omdat het probleem niet zit in inzicht,
maar in wat er in het moment gebeurt.
Je kunt weten dat je wilt vertragen,
en toch versnellen.
Je kunt voelen dat iets niet klopt,
en er toch overheen gaan.
Dit is ook waar mijn coaching een andere ingang biedt:
niet door meer te begrijpen, maar door te ervaren wat er gebeurt terwijl het gebeurt.
Dasein in de praktijk
Als je het idee van Dasein praktisch maakt, gaat het niet over grote levensvragen.
Het gaat over kleine momenten:
- ben je bij jezelf als iemand iets van je vraagt?
- voel je je grens, of ga je eroverheen?
- kies je bewust, of gebeurt het automatisch?
Daar ontstaat het verschil tussen:
- leven vanuit jezelf
- of reageren op je omgeving
Waar Heidegger en mijn coaching samenkomen
In mijn coaching zie je dit direct terug.
Mensen komen niet omdat ze het niet snappen.
Ze komen omdat het op belangrijke momenten anders loopt dan ze willen.
Bijvoorbeeld:
- ze zeggen niet wat ze willen zeggen
- ze blijven spanning voelen terwijl dat niet nodig lijkt
- ze blijven zich aanpassen
De ingang ligt dan niet in uitleg, maar in het moment zelf:
- wat gebeurt er nu in je lichaam?
- waar raak je jezelf kwijt?
- wat volg je niet, terwijl je het wel voelt?
Wil je zien hoe dat er concreet uitziet, lees dan hoe mijn coaching werkt.
Terug naar “er zijn”
Dasein gaat uiteindelijk over iets eenvoudigs, maar niet makkelijk: aanwezig zijn in je eigen leven.
Niet alleen fysiek, maar ook in wat je voelt, kiest en doet.
Dat vraagt geen perfecte keuzes.
Het vraagt dat je gaat zien wat er gebeurt, terwijl het gebeurt.
Een volgende stap
Als je merkt dat je veel in je hoofd zit en minder in jezelf, dan ligt de volgende stap vaak niet in meer nadenken.
Maar in het leren herkennen van wat er in jou gebeurt, in het moment zelf.
Mijn coaching richt zich precies daarop.
Niet op oplossen, maar op ervaren.
Lees hoe mijn coaching helpt bij dit soort patronen.
Waar kan ik jou bij helpen?
Zou je willen weten wat ik als professioneel coach voor jou kan betekenen?
Plan gerust een kennismaking in. Dan kunnen we samen overleggen hoe ik jou het beste kan helpen.