Nietzsche en zijn invloed op mijn coaching
In een serie essays probeer ik filosofie laagdrempelig te maken en te koppelen aan een psychosociale werkvorm zoals coaching of werken in relaties. De focus van dit essay: Hoe zijn Nietzsche en psychologie voor mij met elkaar verbonden?
In dit artikel: wat het werk van Friedrich Nietzsche laat zien over gedrag, controle en waarom je soms anders handelt dan je eigenlijk wilt.
Wie was Friedrich Nietzsche?
Friedrich Nietzsche was een Duitse filosoof die bekend staat om zijn bijdragen aan de moderne psychologie en filosofie. Zijn ideeën en theorieën hebben geleid tot nieuwe perspectieven op de menselijke ervaring en hebben een blijvende invloed gehad op de hedendaagse psychologie.
Je denkt dat je kiest, maar vaak gebeurt het al
Nietzsche stelde dat de menselijke ervaring nooit volledig objectief is.
Wat je ziet, denkt en voelt wordt altijd gekleurd door hoe jij de wereld ervaart.
Dat betekent ook:
je keuzes zijn minder “vrij” dan ze lijken.
In de praktijk zie je dat terug als:
- je reageert automatisch in plaats van bewust
- je hebt achteraf pas door wat er gebeurde
- je doet iets wat je eigenlijk niet wilde doen
Niet omdat je het niet begrijpt,
maar omdat het al gebeurd was voordat je erbij was.
Wil je beter begrijpen wat er in dat moment gebeurt, lees dan ook wat er onder spanning gebeurt in je lichaam.
Fenomenologie
Fenomenologie (letterlijk; verschijningsleer) is voor mij van belangrijke invloed op mijn werkwijze. Ik doe zo goed mogelijk mijn best om mijn eigen mening, intentie en verwachting niet te laten meespelen in een therapeutische relatie. Ik observeer en geef deze informatie zo neutraal mogelijk terug aan de cliënt. Het is aan de cliënt om een eventuele betekenis aan de informatie te geven. Ook hier zijn Nietzsche en psychologie op een voor mij belangrijke manier met elkaar verbonden.
De wil tot macht in het dagelijks leven
Een bekend concept van Nietzsche is de wil tot macht.
Vaak wordt dat groot en abstract gemaakt,
maar in de praktijk is het iets eenvoudigs:
een drijfveer in jou die richting geeft aan gedrag.
Bijvoorbeeld:
- controle willen houden
- jezelf willen bewijzen
- spanning willen vermijden
- invloed willen hebben
Die drijfveren werken continu op de achtergrond.
En vaak merk je ze pas op
als je gedrag al heeft plaatsgevonden.
De wil tot macht is aan de ene kant een bevelen van een andere wil tot macht, en aan de andere kant is het een zelfoverwinning. Iedere macht wil meer macht dan het op ieder moment bezit.
Waarom inzicht hier weinig verandert
Veel mensen herkennen dit patroon.
Ze zien:
- waarom ze reageren zoals ze doen
- waar het vandaan komt
- wat ze eigenlijk anders zouden willen
En toch gebeurt het opnieuw.
Dat komt omdat het probleem niet zit in inzicht,
maar in wat er in het moment gebeurt.
Je kunt begrijpen wat je doet,
en het toch niet stoppen.
Inzicht alleen verandert niet wat je lichaam doet.
Subjectiviteit en waarnemen
Nietzsche benadrukte dat iedere waarneming subjectief is.
Dat betekent ook:
wat jij als “waar” ervaart, is gekleurd door je geschiedenis, je patronen en je lichaam.
In mijn coaching zie je dat direct terug.
Niet doordat iemand iets verkeerd ziet, maar doordat hij of zij het alleen op één manier kan zien.
Vooral bij het verwerken van trauma is dat een belangrijk gegeven.
Daarom ligt de ingang niet in corrigeren of uitleggen,
maar in zichtbaar maken wat er gebeurt.
Waar Nietzsche en coaching samenkomen
In mijn coaching zie je dat gedrag niet ontstaat vanuit één bewuste keuze,
maar uit een samenspel van krachten in het moment.
Mensen merken bijvoorbeeld:
- dat ze automatisch reageren
- dat ze spanning vermijden
- dat ze controle proberen te houden
- dat ze zichzelf tegenhouden zonder dat ze dat willen
De vraag is dan niet: waarom doe je dit?
maar: wat gebeurt er terwijl je dit doet?
Dat is een andere ingang.
Wil je zien hoe dat er concreet uitziet, lees dan hoe mijn coaching werkt.
Wat er verandert als je dit gaat zien
Wanneer je dit in het moment gaat herkennen:
- ontstaat er ruimte tussen prikkel en reactie
- wordt gedrag minder automatisch
- kun je andere keuzes maken
Niet omdat je het beter hebt bedacht,
maar omdat je het eerder ziet gebeuren.
Een volgende stap
De kans is groot dat je een deel van dit al wist.
En dat het precies daarom frustrerend is dat het toch blijft gebeuren.
Dat punt — waar inzicht stopt en herhaling begint — is meestal waar de echte beweging kan ontstaan.
Niet door er nog langer over na te denken,
maar door te gaan zien wat er gebeurt terwijl het gebeurt.
Lees hier hoe mijn coaching werkt.
Waar kan ik jou bij helpen?
Zou je willen weten wat ik als professioneel coach voor jou kan betekenen?
Plan gerust een kennismaking in om samen te bekijken hoe ik jou kan helpen. Zie het als een proefsessie. Je neemt er altijd iets uit mee.