Waarom EMDR niet altijd voldoende is

EMDR is voor veel mensen een waardevolle behandeling. Het is een bewezen methode voor traumaverwerking en kan ervoor zorgen dat herinneringen minder heftig binnenkomen. De emotionele lading neemt af. Er ontstaat meer rust.

Ik heb zelf EMDR ondergaan voor jeugdtrauma en heb daarnaast een opleiding EMDR gevolgd vanuit professionele nieuwsgierigheid. Ik heb dus zowel de rol van cliënt als die van professional meegemaakt.

Wat mij opviel, bij mezelf en later ook bij anderen, is dat EMDR soms wél helpt maar toch niet voldoende doorwerkt.

De scherpe rand van een herinnering kan verdwijnen, terwijl je in het dagelijks leven nog steeds gespannen reageert. Je begrijpt beter waar bepaalde gevoelens vandaan komen, maar op belangrijke momenten gebeurt er toch iets in je lijf. Je blijft alert. Past jezelf aan. Schiet in spanning. Of voelt dat je nog steeds “aan” staat.

Dat betekent niet automatisch dat EMDR niet gewerkt heeft.

Soms is de herinnering wel verwerkt, maar blijft het patroon bestaan.

EMDR helpt veel mensen

Het is belangrijk om dat eerst duidelijk te zeggen.

EMDR is niet zomaar populair geworden. Onderzoek laat al jaren zien dat EMDR effectief kan zijn bij PTSS en traumaklachten. Daarom wordt het ook opgenomen in behandelrichtlijnen van onder andere de GGZ en internationale organisaties zoals NICE en de World Health Organization.

Voor veel mensen maakt EMDR een groot verschil:

✓ minder herbelevingen
✓ minder angst
✓ minder emotionele lading
✓ meer rust rondom een gebeurtenis

Soms zijn mensen na een aantal sessies echt enorm opgelucht. Een herinnering die jarenlang vastzat voelt eindelijk verder weg.

De scherpe rand was weg, maar ik bleef alert

Dat is misschien de meest voorkomende zin die ik hoor van mensen die eerder EMDR hebben gehad.

Niet letterlijk zo uitgesproken, maar wel in gedrag.

Iemand vertelt dat de paniek rondom een gebeurtenis minder is geworden, maar merkt tegelijk dat kritiek nog steeds onbegrijpelijk hard binnenkomt. Of dat er spanning ontstaat zodra iemand grenzen moet aangeven. Of dat het lichaam direct reageert terwijl iemand rationeel weet dat er geen gevaar is.

Mensen zeggen bijvoorbeeld: Ik snap inmiddels waar het vandaan komt. De herinnering doet minder pijn. Maar ik blijf gespannen reageren.

Waarom sommige klachten blijven bestaan na EMDR

Trauma verwerken en anders leren reageren zijn niet altijd hetzelfde proces.

EMDR richt zich vooral op het verwerken van belastende herinneringen. Dat kan enorm helpend zijn. Alleen ontstaan veel reacties in het dagelijks leven niet alleen vanuit herinneringen, maar ook vanuit patronen die jarenlang zijn opgebouwd.

Bijvoorbeeld:

✓ jezelf aanpassen om spanning te voorkomen
✓ alert zijn op afwijzing
✓ conflicten vermijden
✓ altijd verantwoordelijkheid voelen
✓ moeilijk ontspannen
✓ blijven nadenken of controleren

Veel mensen herkennen dat ze dit al heel lang doen. Soms zelfs zonder dat ze het doorhebben.

Een herinnering kan verwerkt zijn, terwijl je lichaam nog steeds gewend is om op spanning te reageren.

Dat zie je vooral terug in situaties die dichtbij komen:
werk, relaties, verwachtingen, grenzen, conflicten of druk.

Daar reageert het zenuwstelsel vaak sneller dan het denken.

Review van Rosanne van der Wolf

★★★★★

Ik heb een hele goede ervaring met Ferry. Veel inzicht gekregen, hij stelde goede kritische vragen en koos steeds de aanpak die bij mij paste op dat moment. Ook stelde hij me goed op mijn gemak, waardoor ik open kon zijn. Ik kon merken dat hij écht luisterde, zonder oordeel, en hij volgde mijn tempo (zowel in het gesprek als in het proces). Aanrader!

---

EMDR werkt niet voor iedereen hetzelfde

Onderzoek laat ook zien dat EMDR niet bij iedereen voldoende effect heeft. Een deel van de cliënten houdt klachten of ervaart weinig verbetering. In sommige onderzoeken gaat het om ongeveer 20 tot 25 procent van de mensen.

Dat betekent niet automatisch dat iemand “niet wil” of dat de behandeling verkeerd is uitgevoerd.

Soms spelen andere factoren mee.

Bij enkelvoudig trauma werkt EMDR vaak heel direct en krachtig. Bijvoorbeeld na een ongeluk, medische gebeurtenis of ingrijpende ervaring met een duidelijk beginpunt.

Maar sommige mensen dragen spanning al veel langer mee. Niet altijd als één duidelijke gebeurtenis, maar als een patroon van jarenlang alert zijn, aanpassen, zorgen of jezelf inhouden.

Dan kan EMDR nog steeds helpen, maar het betekent niet automatisch dat alles daarna vanzelf verandert.

Daarnaast speelt ook de context mee waarin EMDR wordt ingezet.

In de praktijk werken behandelaars vaak binnen protocollen en beperkte tijd. Dat is begrijpelijk. Alleen kan het gebeuren dat iemand na EMDR merkt:
“de behandeling is afgerond, maar ik loop in het dagelijks leven nog steeds vast.”

Dat hoeft geen kritiek op EMDR of op een behandelaar te zijn. Soms is het simpelweg een teken dat iemand nog iets anders nodig heeft naast verwerking alleen.

Moet je dan opnieuw trauma gaan verwerken?

Niet altijd.

Dat is misschien belangrijk om te horen als je al veel therapie of coaching hebt gehad.

Sommige mensen blijven zoeken naar nóg een verklaring, nóg een herinnering of nóg een behandeling, terwijl het echte probleem inmiddels ergens anders zit.

Niet meer alleen in het verleden, maar in wat er nú gebeurt zodra spanning ontstaat.

Bijvoorbeeld:

✓ voel je direct druk om het goed te doen?
✓ raak je jezelf kwijt in contact met anderen?
✓ voel je spanning zodra iemand iets van je verwacht?
✓ schiet je automatisch in aanpassen, pleasen of controleren?

Dan gaat het vaak minder over een losse herinnering en meer over hoe je lichaam heeft geleerd om met spanning om te gaan.

Dat vraagt niet altijd om nóg meer herbeleven.

Soms vraagt het juist om iets anders:
leren aanwezig blijven terwijl spanning opkomt, zonder direct in oude reacties te schieten.

Wat ik vaak zie bij mensen na EMDR

Veel mensen die bij mij terechtkomen hebben al stappen gezet.

Therapie gehad. Coaching gehad. EMDR gehad. Veel nagedacht. Veel begrepen.

En toch voelen ze:
“er gebeurt nog steeds iets met mij op belangrijke momenten.”

Dat herken ik ook uit mijn eigen proces.

Wat ik vaak zie, is dat mensen niet per se nog meer uitleg nodig hebben. Ze hebben vaak al veel inzicht.

Alleen verandert inzicht niet automatisch wat je lichaam doet onder spanning.

Iemand kan rationeel weten dat hij veilig is en zich tegelijk toch klein maken in een gesprek.
Iemand kan begrijpen waarom hij perfectionistisch is en toch blokkeren zodra er druk ontstaat.
Iemand kan weten dat grenzen belangrijk zijn en ze toch niet aangeven wanneer het spannend wordt.

Dat zijn meestal geen bewuste keuzes.

Het zijn reacties die ooit functioneel waren en later automatisch zijn geworden.

Daarom werk ik minder vanuit analyseren en meer vanuit ervaren in het hier en nu. Niet eindeloos terug naar het verleden, maar kijken naar wat er gebeurt op de momenten die ertoe doen.

Want daar wordt vaak zichtbaar wat nog vastzit.

Niet zeker of mijn coaching bij je past? Dat is precies waar een kennismaking voor bedoeld is.
Veel mensen vinden het spannend om hulp te zoeken of weten niet precies waar ze moeten beginnen. Dat is helemaal oké.

In de kennismaking kijken we rustig naar jouw situatie en naar wat jou op dit moment bezighoudt.

Je hoeft niets voor te bereiden en je hoeft zeker niet direct je hele verhaal te vertellen.

Kom gewoon zoals je bent.

De kennismaking kost je niets en is vrijblijvend. Op die manier kun je zonder druk ervaren of er een klik is.

Veelgestelde vragen over EMDR

Werkt EMDR voor iedereen?

Nee. EMDR helpt veel mensen, maar niet iedereen ervaart voldoende effect. Sommige mensen merken verbetering van herinneringen, terwijl spanning of patronen in het dagelijks leven blijven bestaan. Traumaverwerking is een proces wat voor iedere persoon anders kan verlopen.

Is het normaal dat klachten terugkomen na EMDR?

Dat kan. Zeker wanneer stress, relaties of bepaalde situaties oude reacties opnieuw activeren. Dat betekent niet automatisch dat EMDR mislukt is.

Waarom blijf ik triggers houden na EMDR?

Omdat triggers niet alleen gekoppeld kunnen zijn aan herinneringen, maar ook aan patronen die je lichaam in de loop van jaren heeft geleerd.

Moet ik opnieuw EMDR doen als klachten blijven bestaan?

Soms wel, soms niet. Dat hangt af van wat er precies speelt. In sommige situaties ligt de volgende stap meer in het leren omgaan met spanning in het heden dan in opnieuw verwerken.

Wat als EMDR te heftig was voor mij?

Dat komt voor. Sommige mensen ervaren EMDR als intens of overweldigend. Een behandeling hoort afgestemd te worden op wat iemand aankan en nodig heeft.

Plan een kennismaking

Heb jij ervaren dat EMDR niet of onvoldoende voor je heeft gewerkt en ben je benieuwd wat ik voor je kan betekenen?

Een afspraak om kennis te maken plan je eenvoudig zelf. Op die manier kun je, zonder ergens aan vast te zitten, voor jezelf bepalen of je je prettig voelt in mijn praktijk.

De kennismaking is vrijblijvend en gratis.